Columns

Het 6e deel uit de serie Parels in het Poëziecentrum gaat over het project ‘Dichter in de zorg’ van de Stichting Literair Zeist, uit 2004/2005 waaraan Patty Scholten meedeed en Gerard Beentjes. Negen maanden waren zij als huisdichter verbonden aan zorgcentrum Heerewegen te Zeist. Hun verslag en gedichten uit die periode zijn bewaard in het Poëziecentrum.

‘Woorden lijken soms op vrienden of organisaties. Als je nieuwe mensen leert kennen, wordt jouw kennissenkring groter, zoals je woordenschat groter wordt bij het leren van nieuwe begrippen. Er is normaal gesproken geen reden om bestaande vriendschappen op te zeggen bij nieuwe ontmoetingen. Nieuwe woorden kunnen op nieuwe organisaties lijken.’ Het eerste deel van twee beschouwingen van Willem Tjebbe Oostenbrink over het Vrije Woord.

Marc Bruynseraede bezocht het Museum voor beeldende kunsten Middelheim te Antwerpen. In het Middelheimpark ontstond, in de naoorlogse jaren, het eerste Openlucht Museum voor Beeldende Kunsten in Europa. In samenwerking met de Vereniging voor Vlaamse Letterkundigen is het initiatief genomen om een ‘poëtische wandeling’ te organiseren tussen de beelden. Het Woord wordt hier in Beeld gebracht en vice versa. Een aparte ervaring.

Romain John van de Maele heeft altijd een uitgesproken voorkeur voor de herfst gehad. Bomen in de herfst met bladeren die ‘zijn uitgeleverd aan de wind en dwarrelen in huiverende stoeten’. Zowel bomen als mensen sterven. In de gedichten van Reddingius, Van Eyck, Nijhoff en Campert heeft het ‘Sein zum Tode’ het leven van de dichters beïnvloed, maar een echt positieve invloed valt slechts bij Hugo Claus op.

De dochter van Hans Franse heet Marieken. Geboren in de tijd dat hij deze laatmiddeleeuwse tekst bestudeerde en tezelfdertijd gecharmeerd was van een chanson van Jacques Brel, ‘Marieke’. Op reis zag hij een Broadwaymusical uit 1968, gebaseerd op chansons van Brel en ver weg, hoorde hij dit lied in onze eigen taal, alsof ze voor zijn Marieken zongen.

Op 8 juli 2026 overleed de Zeeuwse dichteres Johanna Kruit. Rogier de Jong houdt heel erg van haar gedichten: ze zijn verstaanbaar, melancholiek van toon en vooral heel erg Zeeuws. Het Zeeuwse landschap vormde het decor waarin ze leefde en het ijkpunt van waaruit ze schreef. Kruits Poëzie werd opgenomen in meer dan honderd bloemlezingen.

Keats was de auteur van een van de meest onsterfelijke versregels: ‘A thing of beauty is a joy for ever.’ Maar wie kent de volgende versregels? Het gedicht ‘Endymion’ werd in het begin van de negentiende eeuw alleszins niet zonder gemor onthaald. Dat de lieflijkheid alleen maar toenam, werd door de Beatles weerlegd in de film ‘Yellow submarine’: ‘A thing of beauty. Destroy it for ever!’

In vrolijke buien zingt Jan Loogman graag ‘Een ballon een ballon een ballonnetje’, een liedje van Toon Hermans. Maar ‘zon en ballon, zij kunnen niet meer onbekommerd dienen als symbool van vreugde, blijdschap, levenskracht.’ Zijn weersverwachting voor de komende jaren: zoveel zon dat de zonnebloemen zich ervan af zullen keren. De regen lijkt weinig kans te maken de zon als symbool van leven en levensvreugde te mogen vervangen.

‘Alles begint met een verlangen’ en ‘de behoefte om te verdwijnen in een landschap dat zo veel groter is dan wijzelf’ zou daar ook kunnen eindigen. Het verlangen zette Arita Baaijens aan tot het trainen van een algoritme dat kan spreken namens de zee, AI-Zee. Met dit taalalgoritme laat ze schrijvers experimenteren. Een van hen is Sholeh Rezazadeh.