Columns

De stad Dresden herinnerde Hans Franse, kort na de Wende, hevig aan zijn oorlogsjeugd met bombardementen. Nu is de stad weer mooi, al blijven er littekens. De stad beleeft de lente, langs de rivier is het heerlijk. Zittend op een kademuur nam Erich Kästner daar het menselijk bedrijf waar. Dichter van de werkelijkheid, Duitslands hoopvolste pessimist en de meest positieve negativist.

Zelfs in een tijd waarin de leegloop in de kerken totaal lijkt blijven de teksten van de oude geschriften in het collectieve geheugen bewaard. Als ze doorsijpelen in seculiere gedichten, is dat niet alleen verklaarbaar, maar ook goed. Want ze zorgen voor een gedragenheid die zelfs de ongelovige lezer onbewust herkent en aanvoelt. Een column van Rogier de Jong.

Guido Gezelle dicht ‘het water zingt, klinkt en blinkt’ terwijl Marsman de stem van het water ‘vreest’ en Tentije vooral de schorre reigers hoort. Jan Loogman denkt aan poëzie terwijl hij vaart door de Eilandspolder. Als het water breder wordt, hoort hij Kopland, ‘Ik kijk naar het water- en of het stil is / of zwart, en rimpelt of glinstert, het doet maar’.

In deel 3 van de nieuwe serie van Wim van Til een ongebundeld vers van Vasalis, geschreven in haast en onder druk, bij een prent van Nan Platvoet die verkocht werd om aan de kosten voor de herstelwerkzaamheden van de, door de Duitsers, opgeblazen dijk van het Wieringermeer tegemoet te komen, april 1945.

Blauw is oneindig. Blauw is dubbelzinnig. Blauw is geniaal. Blauw is alles, blauw is niets. Blauw is in. Blauw 1. Er is voor iedereen een blauw. Even ruim en ongrijpbaar als de kleur blauw is de definitie van ‘poëzie’. Marianne Hermans in een originele column die past bij de kleur boven ons in deze zonnige dagen.

Volgens Goethe betekende 'waar' dat hij zijn leven had beleefd en verstaan zoals hij die heeft beschreven. Volgens Kloos moest je een enigszins ‘vals’ beeld van het leven geven als je bij de lezer ideeën wilde opwekken. Versregels van Van der Waals bevestigen: ‘Ik kan niet anders dan mijzelf verkonden, / Ik vind mijzelve steeds en overal.’ Romain John van de Maele opnieuw op zoek.

Willem Tjebbe Oostenbrink overweegt in deze column af te zien van het criterium in wedstrijdreglementen dat ‘de tekst niet kwetsend of discriminerend mag zijn.’ Krijgt poëzie hierdoor niet een beperking opgelegd waarmee meer zaken onbenoembaar en onzegbaar blijven? In een vrije, open samenleving behoort niemand het monopoly te hebben op betekenis en taal. Poëzie is een communicatiemiddel.

Van ‘Vive la rose’ wordt Hans Franse heel blij. Het gedicht van Ronsard is subtiele verleidingskunst waarin leven en dood samenkomen in de lichamelijke liefde. De teksten van de dove dichter werden op muziek gezet door Guy Béart, een Frans chansonnier. Er wordt van hem verteld dat, wanneer hij inspiratie kreeg voor een liedtekst, hij tijdens het bedrijven van liefde wegliep om het te noteren.

Nog even meereizend met dichter G. Nu naar een restaurant waarin Grieken wezenloos televisie blijven kijken, zwijgen zorgt voor ongemak, haargroei ook, als onze dichter in een gemeenschappelijk Japans bad stapt en iedereen dientengevolge eruit stapt. Japan bleef favoriet maar zeer nauw aan het hart ligt Curaçao en van dat alles wordt poëzie gemaakt. En mooie verhalen.