Columns

De dochter van Hans Franse heet Marieken. Geboren in de tijd dat hij deze laatmiddeleeuwse tekst bestudeerde en tezelfdertijd gecharmeerd was van een chanson van Jacques Brel, ‘Marieke’. Op reis zag hij een Broadwaymusical uit 1968, gebaseerd op chansons van Brel en ver weg, hoorde hij dit lied in onze eigen taal, alsof ze voor zijn Marieken zongen.

Op 8 juli 2026 overleed de Zeeuwse dichteres Johanna Kruit. Rogier de Jong houdt heel erg van haar gedichten: ze zijn verstaanbaar, melancholiek van toon en vooral heel erg Zeeuws. Het Zeeuwse landschap vormde het decor waarin ze leefde en het ijkpunt van waaruit ze schreef. Kruits Poëzie werd opgenomen in meer dan honderd bloemlezingen.

Keats was de auteur van een van de meest onsterfelijke versregels: ‘A thing of beauty is a joy for ever.’ Maar wie kent de volgende versregels? Het gedicht ‘Endymion’ werd in het begin van de negentiende eeuw alleszins niet zonder gemor onthaald. Dat de lieflijkheid alleen maar toenam, werd door de Beatles weerlegd in de film ‘Yellow submarine’: ‘A thing of beauty. Destroy it for ever!’

In vrolijke buien zingt Jan Loogman graag ‘Een ballon een ballon een ballonnetje’, een liedje van Toon Hermans. Maar ‘zon en ballon, zij kunnen niet meer onbekommerd dienen als symbool van vreugde, blijdschap, levenskracht.’ Zijn weersverwachting voor de komende jaren: zoveel zon dat de zonnebloemen zich ervan af zullen keren. De regen lijkt weinig kans te maken de zon als symbool van leven en levensvreugde te mogen vervangen.

‘Alles begint met een verlangen’ en ‘de behoefte om te verdwijnen in een landschap dat zo veel groter is dan wijzelf’ zou daar ook kunnen eindigen. Het verlangen zette Arita Baaijens aan tot het trainen van een algoritme dat kan spreken namens de zee, AI-Zee. Met dit taalalgoritme laat ze schrijvers experimenteren. Een van hen is Sholeh Rezazadeh.

Een herinnering van Ko van Geemert aan een bevlogen en principiële man, Wim Simmons. Een keerpunt in Wim’s leven was de oprichting van de Literaire Uitgeverij De Beuk, samen met Johan Polak en Frits Knuf, in 1953. Simons was meer dan vijftig jaar in het literaire landschap een opvallende en enthousiasmerende figuur. Hij hield ervan dichters uit te geven die bij de grote uitgevers niet aan bod kwamen.

In het audio-archief van het Poëziecentrum Nederland bevindt zich een groot aantal opnames van dichters die hun gedichten zeggen en van meer of minder bekende stemacteurs die hun favoriete dichters vertolken, het zijn allemaal pareltjes. Liesbeth List ligt er maar ook een cd-rom met een volledig overzicht in tekst, beeld en geluid van het Leven en werk van Gerrit Kouwenaar.

Hans Franse zou willen dat we meer stilte hadden, als antwoord op vervuilende, maskerende taal. Zonder blikken of blozen worden leugens of onzinverhalen verteld met een air en zekerheid of we met orakels van doen hebben. De kwantiteit van het geruis stijgt, het aantal woorden neemt af: taalgrens heeft bij hem een andere betekenis gekregen dan een grens waar twee talen aan elkaar raken.

Van 20 juli tot 10 augustus heeft Meander haar zomerstop. We wensen u een zomer zonder zorgen met een gedicht van de onlangs overleden Johanna Kruit.