Mijt van Muiden – Opgeruimde beperkingen

Taalkundige timmerman

door Yolandi de Beer

–

–
Over de persoon achter het pseudoniem Mijt van Muiden is weinig te vinden. Behalve dan dat deze debuutbundel op 22 maart werd voorgedragen — ogenschijnlijk met zichtbaar plezier. Daarom moet ik mij via de gedichten een beeld vormen van de dichter: een aandachtige observator van het alledaagse, die uit hedendaagse scènes een bundel weet te construeren die staat als een huis.

Tijdens mijn eerste jaren waarin ik Nederlands leerde, besprak ik samen met mijn partner op zaterdagochtenden bij een kop koffie graag bijzondere woorden en uitdrukkingen. Op mijn telefoon staan die gesprekken nog altijd opgeslagen onder de titel ‘ontbijtwoorden’. Eén van onze favorieten was: een welkome daad van linguïstisch terrorisme. Deze bundel deed mij daaraan denken. Al is terrorisme hier niet het juiste woord — eerder een welkome daad van linguïstisch mozaïek.

De schrijver omschrijft het zelf als ‘bouwseltjes van taal’. Zoals iemand met lego construeert, bouwt deze dichter met woorden beelden uit het dagelijkse leven. Het titelgedicht zet meteen de toon voor wat de lezer kan verwachten:

Wat in eerste instantie speels of absurdistisch lijkt, blijkt bij nadere lezing verrassend precies geconstrueerd. De dichter stapelt beelden op elkaar zonder ooit de controle over ritme of sfeer te verliezen. De woorden schuren, botsen en dansen tegelijk. Juist daarin schuilt de kracht van deze bundel: hij dwingt de lezer om anders te kijken naar taal én naar de werkelijkheid die die taal probeert te vatten.

In het gedicht ‘Amechtig’ weet Mijt van Muiden opnieuw iets alledaags om te vormen tot een vervreemdend taalbeeld. Vermoedelijk vormt een draaiorgel het vertrekpunt, maar de dichter weigert het beeld ooit rechtstreeks prijs te geven. In plaats daarvan wordt het geluid beschreven als een lichamelijke ervaring: zuchten, ademstoten, perslucht en gefluit lopen door elkaar heen. Al vanaf de titel — amechtig, buiten adem — staat adem centraal als motief. Het orgel klinkt niet vrolijk of nostalgisch, maar moeizaam en organisch, alsof het apparaat zelf naar lucht hapt. Regels als ‘alsof niet ver van hier een houtklas oefent / op recentelijk gesneden bamboe’ roepen de houten pijpen van een blaasinstrument op, terwijl ‘bedrukte lucht met slangetjes’ het beeld plots richting een medische beademingsmachine duwt. Juist in die botsing tussen straatmuziek, mechaniek en sterfelijkheid ontstaat de kracht van het gedicht. Mijt van Muiden laat zien hoe een vluchtig stadsbeeld, wanneer je lang genoeg kijkt en luistert, iets unheimisch en bijna existentieel kan worden.

Mijt van Muiden benadert de wereld met een opvallende nieuwsgierigheid en een scherp oog voor detail. De gedichten spelen vrijmoedig met taal, maar verliezen nergens hun vanzelfsprekendheid. Er zit precisie in de beelden en ritme in de observaties, zonder dat de bundel zwaar of pretentieus wordt. Juist die combinatie van speelsheid en zorgvuldigheid maakt deze poëzie zo overtuigend: elk gedicht voelt opgebouwd alsof iedere zin bewust op zijn plaats is gelegd. Deze bundel is duidelijk liefdevol in elkaar gespijkerd en absoluut het lezen waard. Neem er de tijd voor, lees sommige passages gerust nog een keer en laat je verbeelding de plaatje kleuren.

En alvast sorry, Mijt, maar ‘conservatorium narcose’ is inmiddels geplagieerd tot ontbijtwoorden, direct onder ‘wat je aanricht, dat weet je niet als schrijver’.

____

Mijt van Muiden (2026). Opgeruimde beperkingen. Uitgeverij Vliedorp, 80 blz. € 17,50. ISBN 9789460481581