Algemeen
Rob de Vos (1955-2018) begon in 1995 met een e-mailnieuwsbrief in combinatie met de website Meander. Hij wilde het nieuwe medium Internet gebruiken om nog onbekend talent de mogelijkheid te geven proza of poëzie publiceren, iets wat op papier slechts voor weinigen was weggelegd. Gegadigden konden eens per maand een gedicht of verhaal mailen en de medewerkers maakten daaruit een keuze.
Sinds 2008 richt Meander zich nog uitsluitend op poëzie.
In 2006 werd Meander een stichting. Het doel is een paar keer geherformuleerd en luidt nu: ‘Stichting Literatuursite Meander heeft als doel literatuur onder de aandacht te brengen van een breed publiek, gebruikmakend van de mogelijkheden van internet. Meander richt zich daarbij primair op poëzie, en vormt van oudsher een podium voor (aankomende) dichters en publiceert beschouwingen (recensies, analyses) over Nederlandstalige poëzie.’
Na het overlijden van Rob de Vos in 2018 werd Alja Spaan coördinator. Meander kreeg een nieuw bestuur, een webmaster, een nieuwe site, en tal van nieuwe medewerkers. Het publicatieschema werd strakker: gedichten verschijnen sindsdien op dinsdag en zaterdag, recensies op maandag, woensdag en vrijdag, de interviews op donderdag en de columns op zondag. De Klassiekers verschijnen één keer per maand op de zaterdag, juli en augustus uitgezonderd.
Vanaf 2020 houden we elk jaar een medewerkersdag.
In 2023 kreeg de site opnieuw een update; het verschijningsschema bleef hetzelfde.
In 2025 vierden we ons 30-jarig jubileum met een bijdragen van oud-medewerkers, een gastredacteur en een speciale bundel waaraan tal van medewerkers een bijdrage leverden. De bundel was niet te koop maar werd onder de medewerkers en relaties uitgedeeld. Het was onze tweede uitgave op papier, in mei 2023 verscheen Wat Maakt Een Gedicht Goed?
Voor ons jubileum maakte de webmaster een speciale banner waarin 30 witte duiven – voor alle jaren eentje – ook staan voor de wens en oproep tot vrede in de wereld.
Publicatie-rubrieken
Het aantal abonnees van de nieuwsbrief groeide snel; op een gegeven moment waren het er 7000 in met name Nederland en Vlaanderen, maar ook daarbuiten. Aanvankelijk richtte Meander zich op nog onbekende, niet-professionele dichters; uiteraard was hun belangstelling groot.
In de loop der jaren zijn er veel rubrieken bijgekomen en ook weer verdwenen:
- Na enkele jaren wilde de redactie ook werk van reeds gearriveerde dichters opnemen. Zo ontstond de rubriek Hedendaagse dichters (1999). Daarin publiceerden achtereenvolgens H.C. ten Berge, Erik Menkveld, Willem van Toorn, Patty Scholten, Gerrit Krol, Arjen Duinker, Robert Anker en Anton Korteweg gedichten.
- Annette van den Bosch begon rond 2005 met de rubriek Mals Groen, om meer aan te sluiten bij de nieuwe ontwikkelingen, onder andere onder invloed van de podiumpoëzie, die toen sterk in opkomst was.
- In 2006 begon Meander met Dichters, een rubriek waarin nog onbekende dichters aan de lezers werden voorgesteld. Alle gegadigden moesten voortaan drie gedichten per keer mailen, op een online formulier invullen wat poëzie voor hen betekende, of hun werk al eens was gepubliceerd en of zij weleens optraden.
Het idee was dat je met deze opzet mensen die ‘per ongeluk’ een aardig gedicht hadden geschreven kon onderscheiden van mensen die zich ‘dichter’ mochten noemen. Alleen de laatste groep verdiende de aandacht van Meander. Als gedichten werden gepubliceerd, kwam er een kort interview met de inzender bij. De samenstellers van de rubriek gingen onder leiding van Yvonne Broekmans en Sylvie Marie ook zelf op zoek naar dichttalenten. In de jaren 2008 tot en met 2010 koos een jury jaarlijks samen met meestemmende lezers de beste dichters. Dat waren achtereenvolgens Vicky Franken, Frouke Arns en Ellen Deckwitz. In 2010 verscheen bij uitgeverij P de bundel Nog een lente met werk van de beste dichters uit de rubriek. - De rubriek De Dichter (ook uit 2006) was bestemd voor ‘gearriveerde’ dichters: zij die al minstens twee bundels bij een literaire uitgever hadden gepubliceerd.
- Sander de Vaan begon in 2006 met Wereldpoëzie, waarin hij aandacht schonk aan niet-Nederlandstalige poëzie.
In 2015 besloten het bestuur en de redactie de rubrieken De Dichter, Dichters en Wereldpoëzie te stoppen, omdat de uitstraling was verdwenen. De andere rubrieken waren al op een natuurlijke wijze verdwenen. Daarvoor in de plaats kwamen de huidige rubrieken Interviews en Gedichten.
In de afgelopen jaren ontstonden er series, samenwerkingsverbanden en meer uitdagingen.
Het aantal abonnees ligt nu rond de 5000. Elke zondag wordt de nieuwsbrief gretig gelezen.
Recensies en Klassiekers
Joop Leibbrand (1943 – 2015) was een van de gezichtsbepalende medewerkers van Meander. In 2000 nam hij de recensierubriek over van Bert van Weenen. Hij onderhield de contacten met uitgevers, verzamelde een kring recensenten om zich heen, verdeelde de bundels en redigeerde de recensies. Zelf schreef hij er zo’n 400.
De lezers van Meander zag hij als ontwikkelde mensen die meestal niet de literaire tijdschriften lezen, maar wel de boekenbijlagen van de grote kranten (waar ze dan nauwelijks nog poëzierecensies in aantreffen) en die in meer of mindere mate vaak zelf enige literaire ambitie koesteren. In ieder geval een publiek waarvoor je niet op de knieën hoeft en dat het verdient helder geïnformeerd te worden.
In 2000 begon hij met de Klassiekers, een reeks van maandelijkse besprekingen van bijzondere gedichten uit het Nederlandse taalgebied. Aanvankelijk leverde hij zelf de meeste bijdragen, maar gaandeweg schreven steeds meer auteurs bijdragen voor deze rubriek. Onder zijn redactie zijn bijna 200 klassiekers verschenen.
Na Joops overlijden in 2015 werd Eric van Loo (1957–2021) redacteur van de Klassiekers en Hans Puper van de recensierubriek; eind 2019 volgde Janine Jongsma hem op. Na het overlijden van Eric werd Joost Dancet redacteur van de Klassiekers.
Onze recensies worden goed gelezen, geciteerd en bediscussieerd op de sociale media. De Klassiekers blijven populair.
Poëzieprijzen
In 2004 en 2005 werd er een gedichtenwedstrijd georganiseerd voor jongeren. De winnaars waren respectievelijk Mirjam Delen en Sander Meij.
De opvolger was de Meander Dichtersprijs. Zes maanden achtereen koos een wisselende jury steeds de twee beste ingezonden gedichten. Na zes maanden waren dat er dus twaalf. De kanshebbers moesten dan nog eens twee gedichten inleveren en uit die zesendertig koos de jury de winnaar, die 350 euro kreeg. Een belangrijk doel was ook hier het vinden van nieuwe talenten. In 2009 werd Ellen Deckwitz winnaar.
Naast de Meander Dichtersprijs kwam er een PoëZiewedstrijd waarbij de deelnemers op YouTube hun gedichten op een zo origineel mogelijke wijze konden laten horen. Deze wedstrijd moest worden afgebroken vanwege de dood van Rob.
Ter ere van hem kreeg de Meander Dichtersprijs een andere naam: de Rob de Vos-prijs. De winnaars van 2019 tot en met 2025 waren Mandy Eggerding, Daphne Schrijvers, Nicolas Van Herck Jan-Paul Rosenberg, Steven van der Heyden, Monique Leferink op Reinink en Rik Dereeper.
De procedure om tot een winnaar te komen staat op de site.
Janine Jongsma organiseerde de jaarlijkse prijs. In 2024 nam Monique Wilmer-Leegwater dat van haar over.
In 2026 werd besloten er een tweejaarlijkse wedstrijd van te maken.
Columns
In 2019 begonnen Eric van Loo en Hans Puper ieder met een maandelijkse column. Dat groeide uit tot een rubriek met vijf columnisten, die ieder een vaste zondag in de maand hebben, en een aantal gastcolumnisten.
Meander Live
Sinds september 2022 organiseren Hans Heesen van het Luxor Theater in Zutphen en Hans Puper Meander Live. Een dichter leest dan zijn of haar bundel in zijn geheel voor. Een bijzondere ervaring, zowel voor de toehoorders als de dichters. Tot nu toe waren de volgende dichters te gast op Meander Live: Esther Jansma (vertegenwoordigd door Wiljan van den Akker), Iduna Paalman, Ester Naomi Perquin, Mustafa Stitou, H.C. ten Berge, Sasja Janssen, Kees ’t Hart en Ingmar Heytze.
In februari 2025 stopten we met Meander Live. Voortaan komen alle inwoners van de Republiek der Letteren aan bod in een gelijknamig programma: schrijvers, dichters, biografen, vertalers, onderzoekers, lezers, exotische vogels en nog vele anderen. De locatie blijft hetzelfde.
Commentaar
In 2024 startte Janine Jongsma met de rubriek ‘Commentaren’, omdat Meander de afstand tussen dichters en recensenten wil verkleinen. Dichters reflecteren samen met medewerkers van Meander (i.c. Janine Jongsma) op een recensie over hun laatste bundel.
Ook recensenten komen aan het woord. Zij gaan in op hun opvattingen en werkwijze als recensenten, de vraag of die in de loop der tijd zijn veranderd en hoe zij zelf omgaan met kritiek op hun werk.
De commentaren verschijnen tweewekelijks.
Voor een overzicht per jaar verwijzen we naar de website waar u in het zwarte vak links onderin ons jaarverslag vindt met daarin alle activiteiten. Namen van medewerkers en werkwijze vindt u in het middelste kader.
Sociale media
Meander deelt haar publicaties naast Facebook vanaf 2025 ook op Bluesky en op Instagram.
Voor meer verwijzen we naar ons jaarverslag, links onder in het zwarte vlak op de site.
Maart 2026
