Afscheid in al haar gedaantes
door Sander Ausems
–
–
Lagen van glas is de nieuwe bundel van Daniël Franck. Tegenwoordig bestaan de meeste huizen uit twee- of drielaags glas, dat isoleert de woning beter en zorgt uiteindelijk voor een lagere energierekening. In de bundel zit eenzelfde soort isolering. Je belandt in een goed gecureerde wereld waarin je de verschillende gedaantes van afscheid en verlies leert kennen. De warmte in de gedichten blijft tussen jou als lezer en het papier. De ik-persoon is op zoek naar een taal om dit onder woorden te brengen.
–
Ik lig in mijn taal als een naakt lichaam.
Alle scherven van de wereld horen mij toe,
Straaljagers verrassen mij dagelijks en ik feest
omdat het zo werd voorgezegd voor tijden
van overdaad en overmoed, de veelheden
die ik niet kreeg verwerkt. Krachteloos
lig ik in mijn rudimentaire ritmiek, een hand
die zich plots terugtrekt, vingers die
naar het ijle verwijzen. Dit is niet zomaar
mijn hoofd, maar de bewustmaking van
een hopeloze positie. Dit is niet mijn taal.
In de flaptekst wordt de taal van Franck helder en direct genoemd. Ik moest gniffelen, want ik ervoer precies het tegenovergestelde. De kritiek die ik opschreef tijdens het lezen was veelal dat ik het niet concreet genoeg vond soms. Het bevat een mate van wolligheid die sommige gedichten naar beneden haalt. Misschien had Lagen van glas een bundel van veertig pagina’s moeten zijn of misschien mis ik het belang van sommigen.
–
Van geen kwaad bewust
laten wij, wanneer het donker begint
en wij van belofte op herstel
verstoken blijven,
de rolluiken neer.
–
Voortdurend houden we ons stil
om de roep van het universele te vangen
–
wanneer die zich zou voordoen
We schenken onze glazen halfleeg
op vertrekken voorbereid.
–
Hier liggen we, van godswonder gemaakt,
ongelovig en meesmuilend van geluk
Veel vaker schreef ik in de kantlijn ‘wow’ of ‘mooi!’. De bundel balanceert prachtig tussen weten waar het over gaat en toch genoeg vragen overhouden. Het is een taal die in je huid trekt met zinnen als ‘aan je huid verpulveren mijn vingertoppen tot mistdruppels’ en ‘We bezweren de opstand, // enkel onder narcose’.
–
Met een hamertje sloeg je het glas uit de deur,
koos een stralende scherf uit, recht, scherp,
plaatste die aandachtig op de rand van het bad.
–
Eerst bestudeerde je de polsen,
stijfwitte pilaren met blauwe ondergrondse kanalen
vol verwachting.
–
Toen je uithaalde
pulseerde je bloed gelijk met je ademhaling,
je gedachten al neergeslagen
–
Ik belde,
je rende de leefkamer in,
zei niets aan de hand,
je tenen bleek in de vloeiende bloedplas.
–
*
–
Dicht omzwachteld lopen we samen het bevroren bos in,
latente lijn van lente in de lucht.
Een hert snuift het op.
Bij glasblazen gebruik je lucht en rotatie om het hete glas te vormen. Zo kun je met verschillende lagen glas een vaas, schotel of ornament maken. In Lagen van glas lijkt dat ook de werkwijze van Franck te zijn geweest. De teksten zijn fragiel, breekbaar, maar er zit een gedachte achter en die is met vakmanschap uitgevoerd.
–
Een dag is een bed. De uitnodiging ligt
in het lichaam opgeslagen. Vanwaar dan
deze aarzeling mijn mooiste kleren uit te trekken,
mezelf te kantelen in dit dunne vel?
–
Een nacht is een lichaam. Er sijpelt zoveel
doorheen dat ik het niet uitspreken kan. Je lacht
maar ik weet niet zeker of de richting
juist werd uitgezet. Ik zoek licht.
De ik-persoon beweegt moeiteloos tussen de verschillende lagen van glas, Het ene moment wellen de tranen op van het verlies en later geniet je van de liefde die uit de zinnen sijpelt: ‘hoe diep lopen jouw wortels uit in mijn adem’ (ook ik ben soms niks minder dan een vat aan clichés).
Nu ik schrijf over deze bundel, wortelt die zich steeds verder in mijn brein. Ik wil meer weten, ik heb nog vragen en precies dat is wat deze bundel diens kracht geeft. Het regent buiten momenteel, maar toen ik het las was ik in de zon in Normandië. Na regen komt zonneschijn, na een laag glas komt een laag glas.
Er moet afscheid genomen worden, maar van deze bundel gelukkig niet.
____
Daniël Franck (2026). Lagen van glas. Uitgeverij P, 72 blz. € 19, 50. ISBN 9789493534001
