Interview Billie Vos

‘Ik hou ervan wanneer poëzie mag bewegen.

door Alja Spaan

“Mijn naam is Billie Vos. Ik ben schrijfster en muziekproducer. In mijn werk beweeg ik tussen muziek, tekst en beeld: ik schrijf en produce muziek en publiceerde ondertussen twee dichtbundels bij Pelckmans. Mijn focus lag eerst vooral bij poëzie, die ik deel via mijn Instagram devosinhetbos.
Maar momenteel werk ik aan mijn eerste roman. Naast schrijven ben ik echt helemaal verliefd op de bergen, open plekken, de zee,… Die liefde voor ruimte, natuur en lichamelijkheid sijpelt vaak vanzelf mijn werk binnen.
Wat zegt iemand over zichzelf in een bio? Dat ze poëzie mooi vindt en daarom heeft gekozen om erin te duiken? Ik weet niet of dat bij mij zo werkt. Poëzie zit voor mij in zoveel dingen – in muziek, in gesprekken, in de stilte tussen twee gedachten. Misschien is dat wat haar ook zo herkenbaar maakt: ze is overal, je moet haar alleen opmerken, ik merk haar graag op.
Ik schrijf graag vanuit mijn buik en laat woorden graag samenvloeien met muziek en beeld.

Voor Billie Vos zit poëzie in veel dingen – in muziek, gesprekken, in de stilte tussen twee gedachten. Misschien is dat wat poëzie zo herkenbaar maakt: ze is overal, je moet haar alleen opmerken. ‘Wel… ik merk haar graag op’.”

De gedichten bij dit interview komen uit haar recente bundel alleen van u als ik van mij.

foto © Zina Kenens

Gefeliciteerd met de mooie recensie van je gedichtenbundel alleen van u als ik van mij op Meander. Ellis van Atten stelt daarin dat veel van je gedichten zelfreflecties zijn. Als mooiste regel haalt zij aan ‘deze littekens zijn mijn poëzie’, terwijl de bundel toch licht leest. Hoe heb je die balans erin gekregen?
Ik heb nooit geschreven met het idee van ‘balans’ in mijn achterhoofd. Het schrijven van deze bundel was ook niet iets wat mij in evenwicht bracht, eerder het tegenovergestelde. Soms vloeien woorden vanzelf, maar vaak is schrijven ook echt graven. Dieper gaan dan comfortabel is.
Misschien is het net dat graven, het werken in verschillende lagen, dat ervoor heeft gezorgd dat alles wat ik voelde een plek kon krijgen in het boek. Het lichtere en het zwaardere bestaan in mij naast elkaar. Misschien zit daar inderdaad een soort balans in, al was die niet bewust gepland.

Ook is ze enthousiast over je originaliteit, de opmaak van je bundel, de samenhang tussen tekst en beeld. Kun je iets vertellen over hoe de bundel tot stand kwam?
De teksten kwamen eerst. Dat was ook zo bij mijn eerste bundel. Pas daarna begon ik te illustreren. Ik werkte niet per gedicht, maar eerder vanuit de rode draad die ik het boek wilde meegeven.
Pas helemaal op het einde begon ik tekst en beeld samen te brengen. Toen voelde ik: nu klopt het. Alsof alles ineens op zijn plaats viel.

Verbinding maken met de ander en met jezelf, wat levert dat je op?
Herkenning. Verzachting. En soms ook pijnlijke waarheid.

gij zult voor altijd onbeschrijflijk blijven voor mij
en daardoor zult ge mijn lievelingswoord blijven
waar ik mijn leven lang niet kan opkomen
–
–
.            
–
–

Ogenschijnlijk gemakkelijk varieer je in vorm, kleur, uitlijning, en bouw je rust in door het weglaten van interpunctie of heb je juist heel erg nagedacht bij deze opmaak?
Ik hou ervan wanneer poëzie mag bewegen. Vorm, witruimte, uitlijning, interpunctie, ze bepalen allemaal hoe een tekst klinkt in het hoofd van de lezer. Een punt kan iets afsluiten, een komma kan laten ademen, en een uitroepteken kan iets forceren.
Ik ben altijd op zoek naar hoe een gedicht kan binnenkomen in zijn meest vrije vorm.

Is schrijven pure noodzaak?
Ik ben een vrij romantisch en fantasierijk persoon, waardoor ik het dagelijkse leven snel verpoëtiseer. Als kind schreef ik dagboeken vol, maar ook schriftjes met rijmpjes en kleine gedichten. Ik heb ze nog allemaal. Misschien was schrijven dus altijd al een noodzaak voor mij, ook al had ik dat toen nog niet door.
Ik schrijf vanuit mijn buik en laat woorden graag samenvloeien met muziek en beeld. Mijn droom is om poëzie nog tastbaarder te maken, in podcasts en series, in werelden waar woorden niet alleen gelezen, maar ook gehoord en gevoeld worden.

Kun je over alles schrijven?
Nee, niet over alles. Al daag ik mezelf graag uit om verder te gaan dan mijn eigen denkwereld. Maar ècht over alles schrijven? Dat kan volgens mij niemand. We zijn allemaal begrensd door taal, ervaring en perspectief.

Je schrijft ook in opdracht, op verzoek, van derden. Zijn er grenzen?
Ik wou dat ik onbegrensd kon creëren. Maar als het over social media gaat, voel ik zeker ook wat mijn grenzen zijn. Het is een superfijne manier om te verbinden. Maar het is ook een te gemakkelijke manier om te verdwalen.

Je eerste bundel Door het bos de liefde zien (2023), is door ons niet opgemerkt. Wat is het verschil tussen deze bundel en de recente?
Een boek vindt zijn lezer. Mijn eerste bundel ging vooral over liefde in al haar vormen. De tweede gaat óók over liefde, maar met een andere rode draad: eenzaamheid. Een thema waarin veel mensen zichzelf herkennen.

Wat maakt een gedicht goed?
Als het beweegt.

Wat doet een recensie met je?
Ik lees ze. Bij negatieve recensies probeer ik te voelen of er iets in zit waar ik iets mee kan. Dat is zeker al gebeurd. Als ik ze niet begrijp, kan ik ze ook gewoon loslaten. Positieve recensies maken me warm, het voelt altijd dankbaar, positief of negatief, dat iemand iets wilde zeggen over wat ze lazen.

Heeft een dichter een maatschappelijke functie? Zoiets als ‘het doorbreken van taboes’?
Wij hebben allemaal een maatschappelijke functie. Tegenover jezelf of tegenover de ander. Tegenover al de rest. Iedereen draagt iets bij. Als dichter ben je niet verplicht iets maatschappelijk te bewegen, maar ik ga niet liegen, het zou mooi zijn als we dat allemaal een beetje meer bewust zouden doen.

Je doet ook mee aan Weesgedichten – adopteer een tekst voor bijvoorbeeld op je raam.
Ik ben meter dit jaar! Een grote eer voor mij.

Maar de meeste lezers bereik je via Instagram?
Dat klopt. Poëzie is het minst gelezen genre op de markt, maar op Instagram krijgt het steeds meer ruimte. Als het via die weg mensen kan raken en naar buiten kan groeien, dan vind ik dat alleen maar mooi.

Heb je daar ook contact met mededichters? Neerlandistiek plaatste in mei een prachtig gedicht uit je bundel op hun site. Wat voor effect heeft dat?
Er zijn verschillende dichters die mij enorm inspireren. Ik heb zeker niet met hen alle contact, maar als ik hen zie, op een evenement of dergelijke, dan ben ik altijd heel trots naast hen in dit niche veld te staan.

In hoeverre zijn we nog afhankelijk van literaire magazines?
We zijn er minder afhankelijk van dan vroeger, maar ze blijven belangrijk. Literaire magazines en netwerken geven context, verdieping en een andere vorm van erkenning. Sociale media zijn snel en breed, maar deze plekken bieden traagheid, aandacht en geheugen. Beide kunnen naast elkaar bestaan.

Zijn er dichters die je altijd blijft lezen?
Stijn Vranken was vroeger een grote inspiratie voor mij. Zijn werk liet me zien dat poëzie speels, licht en toch diep kan zijn. Dat je niet zwaar hoeft te klinken om iets te raken. Dat neem ik nog altijd mee.

Wanneer zing je, wanneer schrijf je?
Sinds ik teksten schrijf, is mijn tijd voor muziek veel krapper geworden. Vroeger schreef ik bijna elke dag muziek op mijn laptop, soms tot vier uur ’s nachts. Nu ga ik vroeger slapen, eet ik gezonder en probeer ik meer balans te vinden. Ah kijk, daar is die balans weer!
Maar ik hoop snel meer ruimte te vinden voor mijn muziek.

Wat wil je nog gaan doen?
Ik werk momenteel aan mijn eerste roman, en dat is tot nu toe mijn grootste project. Daar ligt nu mijn focus. Daarna zou ik graag meer met film samenwerken en opnieuw dieper in mijn muziek duiken. Zonder het schrijven los te laten; het lijkt me vooral mooi om kruisbestuiving te laten ontstaan tussen al die vormen die mij even hard boeien.

–