Archief

Niels Hav schrijft op een manier die iedereen die lezen wil, kan volgen, maar met zoveel raffinement dat je zijn gedichten kunt blijven lezen; telkens duiken er nieuwe gezichtspunten op, die je met telkens hetzelfde verhaal steeds opnieuw weten te verrassen. Wat een verademing, om tussen al het gefröbel met woorden dat óók wel poëzie genoemd wordt, een dichter te ontmoeten die echt iets te vertellen heeft. Je vergeet dat Grondstof vertaalde poëzie is.

Vanwege het fragmentarische van de bundel zou het lezen van Het tankstation op de route van Jan Baeke voor sommige lezers een opgave kunnen zijn. Maar achter de gedichten wordt een emotionele ondergrond zichtbaar die je niet koud kan laten. En die heel dichtbij ons aller alledaagse bestaan ligt.

In Het leven volgens Willem Jan Otten gaat een indrukwekkend gezelschap van verschillende auteurs - neerlandici, filosofen, theologen, religiewetenschappers en een theatermaker - uitgebreid in op literaire, filosofische en religieuze aspecten in het werk van de schrijver die met zijn gedichten, romans, essays en toneelwerk al lang een belangrijke plaats inneemt in de Nederlandse literatuur.

Goede kunst en goede poëzie moeten op zichzelf kunnen staan en behoeven geen verdere uitleg. Met Voor de Stem bewijst Uitgeverij Huis Clos dat de synergie van 1 dichter (Majakovski) en 1 beeldend kunstenaar (El Lissitzky) niet noodzakelijk 2 is, maar oneindig veel mooier kan zijn.

In schering en inslag, de tweede bundel van Dennis Gaens, heeft de poëzie iets filmisch, zowel in de beeldspraak als in de dialogen die sommige gedichten bevatten. De bundel is helder als een symfonie gecomponeerd en bestaat uit vier hoofdstukken: ‘draad’, ‘schering’, ‘inslag’ en ‘stof’.

Laura Mijnders Pap De pap was tot 1 klont geworden in een poging jezelf bij elkaar te rapen schraapte je wat met je lepel over tafel je keek toe hoe de krenten verzopen in de kom net als je tweede huwelijk dat eerder vandaag nog schipbreuk leed, hier aan dezelfde tafel in dit licht

Laura Mijnders (1991) werkt momenteel aan haar eerste dichtbundel. Poëzie betekent voor haar eenvoud, de werkelijkheid hoeft niet mooier omschreven te worden dan dat zij is. Voor haar gedichten haalt ze veel inspiratie uit haar werk in de horeca en de gezondheidszorg. Ze publiceerde eerder al in Avier, Schoon Schip, op Krakatau.nl en in diverse bloemlezingen. Eind juli zal ze te zien zijn tijdens het festival Dichters in de Prinsentuin 2013.

Mattijs Deraedt DE BEWEGING Nog meer dan het gonzende lichaam dat blinkt in deze koude kamer. Nog meer dan het lachen van een vrouw, jong en vol onzin, maar geslepen en rad van tong. Nog meer dan het licht tussen mijn oren, de geladen leegte na een bloedneus of het prikken van een nieuw harnas. Nog meer dan de eindeloze bast die staat en blijft staan, geolied deint onder liefde. Nog meer dan dit alles is het de beweging die me stuwt en verrast, die me hard en week maakt, die me wakker schudt en streelt met haar spannende spieren. En na de beweging rest alleen nog de slaap, die maar niet komen wil.

Mattijs Deraedt volgt de richting Audiovisuele Kunsten aan het Rits te Brussel. Hij schrijft scenario’s voor korte films, proza, songteksten en muziek, die hij ten gehore brengt met zijn band. Zijn poëziedebuut 'Stille Sprongen' verscheen in december 2012 bij uitgeverij Boekenbent. Werk van hem is te vinden in de bundels met winnende gedichten van onder andere de Jotie T’Hooftwedstrijd, Kunstbende TXT en Georges Leroyswedstrijd. Poëzie is voor hem: "Even de tijd stilzetten en verdwijnen in een wereld van beelden en herinneringen. In een gedicht leg ik door middel van taal mijn gemoedstoestand, gedachten en de dingen die mij boeien, opvallen of storen op dat moment, vast."

Astrid Lampe gebruikt in Rouw met diertjes de taal als houtbewerkingsgereedschap. Het gereedschap zelf duikt ook in de gedichten op. Haar taal is 'uitgekleed' en regelmatig vervreemdend gebruikt. Toch zijn de gedichten niet afstandelijk, maar ketsen de woorden regelmatig op elkaar.

Hans Groenewegen vraagt zich in blijven & verreizen af of hij soms ‘te veel van zijn ziekte of van mijzelf’ laat zien. Dat is niet zo. Hij biedt ons een goed beeld van wat een taalvaardig mens aangevreten door de dood als dichter doormaakt. Hoe de taal hem een wapen in handen geeft zich niet alleen te uiten over zijn aangetaste en bedreigde leven, maar ook de ruimte biedt om de vrijheid te vinden buiten de taal om, zich te verlossen uit het beperkend kader van ons denken en voelen.

Lies Van Gasse is een trage, maar succesvolle hypnotiseur. Wenteling lokt je een aangename wereld binnen die met herkenbare beelden wordt opgebouwd, maar tegelijkertijd klopt er iets niet aan de beelden. Ze tornen aan de herkenbaarheid die ze lijken te willen overdragen. Het is geen moment rustig of zelfs aangenaam in deze bundel. Een stilstaande draaikolk.

Na een aanvankelijk hartelijke relatie, was de verhouding tussen Ida Gerhardt en haar zus Truus door jaloezie verstoord geraakt toen de zusters allebei poëzie gingen publiceren. Truus’ dood in 1960 greep Ida echter zeer aan. Veel gedichten uit ‘De Hovenier’ (1961) hebben dit verlies en verdriet tot onderwerp. Bettine Siertsema licht ‘Het kengetal’ eruit.

Dat is waar het werk van de Roemeense dichteres Doina Ioanid over gaat: poëzie als een vorm van zingeving aan de vernietiging die doorlopend plaatsvindt. Hoe peur je uit de ogenschijnlijke zinloosheid van je bestaan die vonken die je in staat stellen om door te gaan, om lief te hebben, om alleen te kunnen zijn.

Er staan echt fijne gedichten in de bundel Zover van Froukje van der Ploeg. Met verrassingen, vraagtekens en meerduidige zinnen. Een andere volgorde zou de bundel deugd hebben gedaan. Of een strengere selectie.

Im Zeitspalt van Ernst Meister (1921-1979) werd door Ivo Kievenaar vertaald als In tijdskloof. Meisters gedichten moet je doorgronden. Ze simpel begrijpen is een onmogelijkheid.

Miriam Van hee is een dichter van de subtiele beschrijving van veranderingen. Hoe vaker je haar gedichten leest, hoe meer ze prijsgeven. Ze zijn van een ongewone eenvoud en ongedwongen echtheid. Er moet hard aan deze poëzie zijn gewerkt. Je treedt in haar nieuwste bundel Ook daar valt het licht een wereld van het ‘sur place’ binnen: waarnemen, over-, door- en inzien. Of je nu in het heden rondwaart, in het verleden of de droom rondkijkt, al die waarnemingen gaan gepaard met een grote intensiteit, overigens zonder enige krampachtigheid, min of meer bij geval in beeld gekomen, maar ze zetten het denken, gewaarworden en voelen van de ik wel sterk in beweging.

Voor Karel ten Haaf maakt het in van de straat geen verschil of hij iets uit de krant haalt, uit een dichtbundel, van het internet, of uit periodieken. Eigenlijk is hij verslaggever van zijn bij elkaar gesprokkelde privédomein. Het intrigerende van het boek van Ten Haaf is, dat zin en onzin elkaar niet alleen afwisselen, maar ook versterken. De vrijheid die wij beleven is meestal geen erg hoogstaande: we zoeken vooral plezier en genot om het leven te veraangenamen. Dat is wat Ten Haaf met zijn bundel ook probeert.

_____ Bezweringen van Willem van Toorn zou je kunnen typeren als een ouderdomsbundel. Wie 77 is ontsnapt niet aan confrontaties met de dood van al degenen die je overleeft en zal bovendien voor wat het eigen leven betreft bereid zijn de dood meer en meer in zijn schuilhoeken te gaan opzoeken. Van Toorn doet er in een prachtige bundel op een uiterst vitale manier verslag van en weet daarbij op een bewonderenswaardige manier het expliciet persoonlijke zo te presenteren, dat de lezer zich nooit een indringer voelt; hij mag ervoor kiezen betrokkene te zijn.

Onder de indruk van haar dichtbundel Als Mozes had doorgevraagd en haar wekelijkse columns in Trouw (die soms te beluisteren zijn op Radio 1) besloot ik Marjolijn van Heemstra (32) op te zoeken in haar bovenwoning in de Amsterdamse Baarsjes. Een gesprek over ruimte, tijd, literatuur, het onbetrouwbare geheugen, dichten en inspiratie. Ik sta voor de voordeur van het huis van Marjolijn. Denk ik. Er zijn meerdere deurbellen, maar de naam van Marjolijn ontbreekt. Ik twijfel. Ben ik op het goede adres? Ik ijsbeer even – de pottenbakkende buren kijken me vragend aan – maar druk dan op de bel zonder naam. Zoemend springt de deur open. Goed gekozen. ‘Je moet helemaal naar boven!’ kl

Marjolein van Heemstra Aan een ruimtevaarder Voor André Kuipers Ik ben een cluster dode zonnen, hardgeworden overschot vol weerstand, zelfs met maximale aanloop kaatst de lucht mijn sprong nog voor kniehoogte terug ik drijf alleen op water en zelfs dat maar tijdelijk de ruimte tussen mijn gespreide armen vangt geen wind. Ik ga in zoogdiergang, van zand naar zand kom niet boven het rumoer van vee het geroezemoes van zee of ooghoogte ik moet de satellieten maar geloven; het kleurig stromend ozonvel het fijne edelstenen ei. Ik weet van vacuümgevaren het netwerk van nevels en cellen speldenknoppen poorten naar het licht andersom heb ik de reis al vaak gemaakt dit

De zon in de pan is een mantra, maar één die niet zonder gevolgen kan blijven. Wie dit tweelinggedicht een paar keer achter elkaar leest, ontdekt bijna onbewust ‘wat verandert / als er niets verandert’. Ook ronddraaien brengt verandering teweeg, dat wisten de derwisjen al. F. van Dixhoorn heeft er een poëtische variant van gevonden. In dit wonderlijke gedicht kun je ronddraaien tot je scheelziet.

Mustafa Stitou wil zich in Tempel niet louter en alleen ontdoen van zijn religieuze en culturele achtergrond en traditie, maar roept zijn lezers op er een andere omgang ermee aan te gaan. Het bredere spectrum van een herwaardering van de natuur en het ongedeelde leven waarvoor hij kiest, zal niet tot zijn recht kunnen komen, als de ‘gelovigen’ niet met andere ogen naar hun eigen en andermans leven en religie zullen gaan kijken. Dat kan een nieuw perspectief bieden.Stitou heeft op een speels ironische en positief kritische wijze taal gevonden voor deze explosieve problematiek van de onderlinge (on)verdraagzaamheid en navenante (on)natuurlijkheid.